Dành 1-2 năm để tìm ra ngành nghề và vị trí phù hợp với sự phát triển bản thân
Trong sáu năm qua, tôi đã trải qua ba công ty, từ những tập đoàn lớn vài chục nghìn người đến các công ty nhỏ vài trăm nhân sự. Cấp bậc của tôi từ kỹ sư trợ lý đã lên đến kỹ sư phần cứng cao cấp, mức lương cũng tăng gấp năm lần so với lúc mới tốt nghiệp. Tất cả những trải nghiệm này đều là quá trình điều chỉnh bản thân liên tục khi nhận thức về bản thân ngày càng sâu sắc hơn.
Hầu hết mọi người khi mới ra trường đều chưa thực sự hiểu rõ về doanh nghiệp hay ngành nghề mình theo đuổi. Vì vậy, trong hai năm đầu tiên, bạn cần phải vừa làm việc vừa mày mò, dần xác định được một lĩnh vực phù hợp để phát triển lâu dài — dù là vì yêu thích nội dung công việc hay bị thu hút bởi mức thu nhập và đãi ngộ của ngành đó. Đây chính là động lực bền vững giúp bạn đi tiếp trên hành trình sự nghiệp. Công việc đầu tiên của tôi không tốt lắm, nhưng vì muốn tích lũy chút tiền nên tôi ở lại suốt hai năm. Giờ nhìn lại, tôi nghĩ lẽ ra mình nên rời đi sau khoảng một năm. Với những công việc không có tương lai, việc điều chỉnh càng nhanh thì chi phí bỏ ra càng thấp.
Năm thứ 3-4: Xác định rõ định hướng, tìm ra “vùng nước sâu” trong lĩnh vực chuyên môn hẹp
Trong lĩnh vực phát triển phần cứng, đặc điểm phổ biến là tiếp xúc quá nhiều thứ, quá rộng và tạp loạn, dễ khiến người ta mất phương hướng, không xác định được đâu là cốt lõi. Sau khi tích lũy được khoảng hai năm kinh nghiệm, vào năm thứ ba và thứ tư, bạn cần hình thành nhận thức sâu sắc hơn về sản phẩm mình đang làm, và xác định rõ kỹ năng nào mới thực sự là nền tảng cốt lõi của ngành. Ví dụ, trong điện tử công suất, các yếu tố then chốt bao gồm: các topo hiệu suất cao, thiết kế linh kiện từ tính, EMC và thiết kế tản nhiệt; còn trong điện tử tiêu dùng thì đó là mạch số tốc độ cao và tính toàn vẹn tín hiệu, RF và công nghệ truyền thông không dây, thiết kế chính xác tiết kiệm năng lượng, tích hợp cảm biến với trí tuệ nhân tạo AI. Muốn đứng vững trong ngành và có chỗ đứng nhất định, bạn bắt buộc phải đào sâu liên tục vào một trong những lĩnh vực này, xây dựng hàng rào kỹ thuật — đây chính là lợi thế cạnh tranh cốt lõi của bạn trên thị trường lao động.
Năm thứ 5-6: Tiếp cận cơ hội thiết kế hệ thống, hình thành cái nhìn toàn diện về sản phẩm và ngành
Đây là bước đi tất yếu nếu bạn muốn thoát khỏi công việc điều chỉnh, kiểm thử đơn thuần và tiến tới vị trí kỹ sư phần cứng cao cấp. Những công việc thiết kế hệ thống này thường chỉ giao cho một vài nhân sự chủ chốt trong công ty. Nếu có cơ hội tiếp cận, hãy nắm bắt thật chắc. Bản thân tôi cũng chỉ có được cơ hội này sau khi chuyển việc. Trong giai đoạn này, đừng chỉ giới hạn trong phạm vi công việc được giao, hãy duy trì thói quen học tập liên tục, đọc kỹ các mạch mẫu điển hình, chủ động tìm hiểu các giải pháp công nghệ mới. Đến giai đoạn này, dù làm ở công ty nào bạn cũng sẽ là trụ cột, và khi ra ngoài tìm việc hầu như sẽ không phải lo lắng vấn đề việc làm.
Mức độ hiểu biết về xu hướng phát triển ngành quyết định trực tiếp đến khả năng tăng lương. Nó giúp bạn định vị rõ ràng năng lực hiện tại và mức lương xứng đáng mà mình nên nhận, từ đó xác định rõ hướng đột phá tiếp theo, đồng thời tránh bị công ty ép lương.